Vjeshta po afron. Në Kosovë ka fillu të ftohet koha gradualisht dhe domatet tani janë gati në përfundim në kopshtin tonë. Megjithatë ka ende sasi të mëdha pasi që e kishim “synin e untë” në pranverë dhe e kemi tepru me numrin e bimëve, kështuqë kemi sasi të tepërta. Për këtë arsye, gati çdo të tretën ditë më duhet të pregatis ndonjë salcë që ti shpëtoj dhe ti kemi për dimër (nëse durojmë deri në dimër :-)) pasi gjatë dimrit nuk blejmë domate. Domatja duhet të hahet në sezonë dhe nëse pregatisim salcat tona janë një zgjatje fantastike e përdorimit të tyre përpos që shija nuk krahasohet me salcat e blera.

Salcat e domates më duken më të mira se ajvari për arsye se ajvari “zhduket” shpejtë, kërkon shumë mund dhe hahet shumë shpejtë, derisa salca e domateve mund të përdoret në vend të domateve të freskëta me bukë dhe djathë, për pasta dhe për pica, për shumë gjella e sidomos për këri, prandaj më duket më e vlefshme.

Për salca të domateve më të përshtatshmet janë domatet San Marzano që janë me shumë pak fara dhe kanë më shumë pulp prandaj edhe japin më shumë sasi. Poashtu janë shumë të përshatshme të pjeken në furrë së pari e pastaj lëkura i largohet shumë lehtë pasi që edhe lëkurën e kanë pak më të trashë, por mund të bëhet edhe me domate tjera. Unë këtu i kam të përziera me pak më shumë San Marzano.

Përbërësit (për 2 gavanozë afro 250 ml)

  • rreth 4 – 5 kg domate (specat në foto nuk janë për këtë recetë)
  • 1/2 lugë kripë
  • 2 lugë vaj ulliri
  • 3 – 4 thelpinj hudre (të pjekur)
  • pak borzilok (opcionale)
  • 2 lugë vaj ulliri për mbulim të salcës në fund

Përgaditja

  1. I pastroni domatet dhe i thani mirë me letër kuzhine
  2. E lëshoni furrën në 200 – 210°C
  3. I hapni domatet në një tepsi të madhe të furrës dhe i futni të furrë të piqen posa të nxehet furra. Anash e futni edhe hudrën që të mos zhytet në lëng të domateve kur piqen
  4. I pjekni për afro 30 minuta ose deri sa të vëreni që lëkura e domateve ka filluar të skuqet dhe kanë filluar të lëshojnë lëngun
  5. I largoni nga furra së bashku me hudrat dhe i leni të ftohen pak
  6. E kulloni lëngun, aq sa mundeni me gjithë tepsi, dhe filloni ti qëroni. I qitni menjëherë në fërteren ku do ti përzhisni, nuk ka nevojë që ti kulloni në kulluese (ose mund ta bëni nëse doni)
  7. Pasi që ti qëroni të gjitha me kujdes e derdhni lëngun duke i mbajtë domatet me një lugë të madhe. Nuk ka problem nëse mbetet pak lëng
  8. I qëroni hudrat e pjekura dhe i qitni te domatet
  9. Ia shtoni kripën, vajin dhe borzilokun (nëse e përdorni) dhe i qitni në temperaturë të lartë që të zihen edhe pak derisa të avullohet uji. Pasi që të marrin valë, ia ulni temperaturën në minimale dhe e leni të zihet ngadalë, afro 20 minuta, duke e përzier herë pas here që të mos ngjitet
  10. Në momentin që vëreni që nuk ka më lëng e ndërëpreni temperaturën dhe sa është ende e nxehtë e hudhni në gavanoza duke pasë kujdes që të mos mbesin fluska të ajrit
  11. E rrafshoni mirë lartë dhe e mbuloni me letër të kuzhinës deri sa të ftohet
  12. Kur të ftohet, i shtoni vajin e ullirit mbi që ta mbroni nga myku dhe, e mbyllni me kapak. E mbani në frigorifer dhe sa herë që e përdorni e rrafshoni prap dhe i shton përsësi vaj në sipërfaqe

Përdorimi

Këtë lloj të salcës mund ta servoni kur keni ve të përzhitura në mëngjes, ose me djathë. Mund ta përdorni nëse bëni hamburger në shpi apo qofte. E përdorni në zierjet që kërkojnë salcë të domates e sidomos me pasta dhe në picë.

Ju bëftë mirë!

Lini një koment